राष्ट्रसंत श्री पाचलेगावकर महाराज (संचारेश्वर) यांचे कार्य व शिकवण पुढे नेणारे आध्यात्मिक स्थान — नित्य उपासना, निःस्वार्थ सेवा आणि भाविकांच्या कल्याणासाठी समर्पित.
जन्म ८ नोव्हेंबर १९१२ रोजी नरक चतुर्दशीच्या पावन दिवशी, परभणी जिल्ह्यातील जिंतूर तालुक्यातील पाचलेगाव या छोट्या खेड्यात राजारामपंत व कृष्णाबाई पांडे (कुलकर्णी) यांच्या पोटी झाला. बाळाचे नाव 'नारसिंह' ठेवण्यात आले. लहानपणापासूनच त्यांच्या ठायी विलक्षण दिव्यत्व प्रकट होत असे — पाळण्यातील सर्पाशी सहज खेळणे, वाघाला शांतपणे घरी आणून त्याची पूजा करणे — अशा अनेक बाललीला गावकऱ्यांनी प्रत्यक्ष अनुभवल्या. सद्गुरू श्री माधवाश्रम स्वामींनी या दिव्य बालकाचे नामकरण 'संचारेश्वर' असे केले आणि पुढे प. पू. श्री वासुदेवानंद सरस्वती स्वामींनी (टेंबे स्वामी) त्यांना साक्षात परब्रह्माचा अवतार म्हणून गौरवले.
वयाच्या अवघ्या तेराव्या वर्षी पाचलेगावी पहिला यज्ञ घडवून आणणाऱ्या बाबांनी पुढे कळमनुरी, हिंगोली, परभणी अशा असंख्य ठिकाणी यज्ञ व श्रमदान उपक्रम राबवले आणि समाजाला अस्पृश्यता निवारण, स्त्री-सन्मान आणि राष्ट्रप्रेमाची शिकवण दिली. देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्यात त्यांनी 'मुक्तेश्वर दल' आणि पुढे 'हिंदू राष्ट्र सेना' या संघटना उभारून हजारो तरुणांना संघटित केले — यासाठी त्यांना हैदराबाद संस्थानातून वीस वर्षांसाठी हद्दपार व्हावे लागले आणि येरवडा तुरुंगवासही सोसावा लागला.
स्वातंत्र्यानंतरही महाराजांनी समाजसेवेचे व्रत सुरूच ठेवले — दुष्काळ व पूरग्रस्तांना मदत, गोरगरिबांसाठी अन्नदान, अस्पृश्यता व स्त्रियांवरील अन्यायाविरुद्ध लढा आणि सर्पदंशाने ग्रासलेल्या हजारो जीवांचे प्राण वाचवणे, अशा असंख्य सेवाकार्यांतून त्यांनी समाजाला दिशा दिली. त्यांनी स्थापन केलेला मुक्तेश्वर आश्रम आज खामगाव, पाचलेगाव, नांदेड, नागपूर, लातूर यांसह अनेक ठिकाणी कार्यरत आहे. 'मानवसेवा हीच माधवसेवा' हा त्यांचा संदेश आजही असंख्य भाविकांना प्रेरणा देत आहे.
संपूर्ण माहिती वाचासस्नेह अभिवादन!
गुरु पौर्णिमा बुधवार दि. 29/07/2026 रोजी आहे. गुरुपौर्णिमेचा दिवस अत्यंत पवित्र व श्रेष्ठ दिवस. परमपूज्य सदगुरु महाराजांनी आपल्यावर कायम केलेल्या कृपेविषयी कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा व आभार प्रदर्शन करण्याचा दिवस.
आश्रमात परमपूज्य सदगुरुंचे पुजन, अर्चन, अभिषेक, तिर्थप्रसाद व गुरु मंत्र देणे, नित्य सामुदायिक उपासना इत्यादी कार्यक्रम होतील.
ज्यांना ऑनलाईन गुरु दक्षिणा/देणगी पाठवायची असेल त्यांच्यासाठी विशेष सूचना अशी की त्यांनी स्वतःचे नाव आवर्जून उल्लेख करावा व गुरुदक्षिणा/देणगी खालील बँक खात्यात ट्रान्सफर केल्यावर नाव, रक्कम व दिनांक खाली दिलेल्या आश्रमाच्या व्हॉट्सॲप नंबरवर स्क्रीनशॉट पाठवणे, म्हणजे पावती बनवणे सोपे होईल —
ज्यांना गुरुदक्षिणा/देणगी कॅश स्वरूपात द्यायची असेल त्यांनी कॅश देऊन त्वरित पावती घ्यावी ही विनंती.
After transferring, please send a screenshot with your name, amount, and date to the ashram's WhatsApp number (8097667977) so a receipt can be issued. For cash donations, please collect your receipt at the ashram.
महाराजांच्या यज्ञ व श्रमदान उपक्रमांनंतर उरलेले अन्नधान्य व पैसे नेहमी गोरगरिबांना वाटले जात असत — हीच परंपरा आज आश्रमात दर्शन, उत्सव व दैनंदिन विधींच्या वेळी प्रसाद व सामुदायिक भोजनाच्या रूपाने पुढे चालवली जाते. 'मानवसेवा हीच माधवसेवा' या महाराजांच्या शिकवणीचे हे जिवंत रूप आहे.
सर्पदंश व आजारग्रस्तांच्या सेवेतून महाराजांनी स्वतः असंख्य प्राण वाचवले — त्याच भावनेने आज आश्रमाच्या अनेक शाखांमध्ये दर आठवड्याला मोफत आरोग्य तपासणी शिबिरे घेतली जातात आणि गरजू भाविकांना व स्थानिक रहिवाशांना औषधांचे वाटप केले जाते.
Sourced from a devotee-maintained record — please confirm details before relying on them for travel.
Shri Mukteshwar Narayan Dattanand Trust, A-839,
Mu. Dattawadi, Po. Naikota, Ta. Sonpeth, Dist. Parbhani
Shri Mukteshwar Narayan Dattanand Trust, Branch: Pachalegaon,
A-839, Mu. Po. Pachalegaon, Ta. Jintur, Dist. Parbhani
Shri Nirgun Paduka Sanchareshwar Trust, A-841,
Mukteshwar Ashram, Khamgaon - 444303
Phone: 07263-254802
Shri Sant Pachalegaonkar Maharaj, A-2324,
Mukteshwar Ashram, Vasant Nagar, Nanded - 431602
Phone: 02462-287108
Shri Sant Pachalegaonkar Maharaj, E-1296 (Nagpur),
Pachalegaonkar Chowk, Ashram Marg, Kapri, Nagpur - 441108
Phone: 07103-75581
Shri Sant Pachalegaonkar Maharaj Pratishthan, Mukteshwar Ashram,
Anandwadi - Shirur Anandpal, Dist. Latur - 413544